Informacja o wskaźnikach referencyjnych

Show content of Co to jest wskaźnik referencyjny stóp procentowych i do czego jest stosowany?

Wskaźnik referencyjny, zgodnie z definicją wprowadzoną Rozporządzeniem BMR* (aktem prawnym Parlamentu Europejskiego i Rady, mającym bezpośrednie zastosowanie w krajach członkowskich Unii Europejskiej) oznacza dowolny indeks stanowiący odniesienie do określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego lub umowy finansowej, lub do określenia wartości instrumentu finansowego, bądź indeks stosowany do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego w celu śledzenia stopy zwrotu takiego indeksu lub określenia alokacji aktywów z portfela, lub obliczania opłat za wyniki.

Wyróżnia się kilka rodzajów wskaźników referencyjnych, np. wskaźniki stóp procentowych, wskaźniki towarowe czy walutowe.

Wskaźniki stóp procentowych to przykładowo: WIBOR, LIBOR**, SARON czy EURIBOR.

Wskaźniki stóp procentowych są m.in. stosowane do określenia wysokości zmiennego oprocentowania kredytu/pożyczki. Jeżeli Państwa kredyt/pożyczka oprocentowany(a) jest według zmiennej stopy procentowej, rodzaj wskaźnika stopy procentowej oraz wysokość marży (których suma określa wysokość oprocentowania w danym okresie) wynikają bezpośrednio z podpisanej umowy kredytu/ pożyczki (w Państwa dokumentacji kredytowej wskaźnik referencyjny może być również zdefiniowany jako „stopa referencyjna”).

*Pełna nazwa rozporządzenia: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014.

 **31 grudnia 2021 r. po raz ostatni została opublikowana stawka LIBOR CHF 3M, od 1 stycznia 2022 r. została ona zastąpiona stawką SARON 3M Compound powiększoną o korektę w wysokości +0,0031 (wskazana korekta nie dotyczy umów zawartych po 1 stycznia 2018 r. zawierających tzw. klauzule awaryjne lub przewalutowanych na CHF po 1 stycznia 2022 r.– w przypadku tych umów w miejscu LIBOR-u CHF 3M pojawi się stawka SARON 3M Compound).

Show content of Kto wyznacza wskaźnik referencyjny stóp procentowych?

Wartość wskaźnika referencyjnego jest zmienna w czasie, a tym samym wskaźnik ten nie jest w tej samej wysokości przez cały czas obowiązywania umowy kredytu/pożyczki.

Kontrolę nad opracowywaniem i metodą wyznaczania wskaźników referencyjnych stóp procentowych mają niezależne od banków podmioty–administratorzy danego wskaźnika referencyjnego. Administratorami wskaźników referencyjnych są przykładowo: GPW Benchmark S.A., ICE Benchmark Administration (IBA), European Money Markets Institute (EMMI), SIX Financial Information AG (szczegóły dotyczące administratorów znajdują się w tabeli w pkt 3).

W ramach Rozporządzenia BMR, zdefiniowane zostały m.in. szczegółowe obowiązki administratorów wskaźników, wymagania w zakresie szczegółowych metod opracowania wskaźnika oraz ramy, w których takie metody mogą być zmieniane. Nadzór odpowiednich organów regulacyjnych nad administratorami oraz szczegółowe wymagania co do procesu wyznaczenia wskaźników referencyjnych zapewniają, że wskaźniki referencyjne są wiarygodne i przejrzyste.

Aby dany wskaźnik referencyjny mógł być stosowany na terenie Unii Europejskiej, co do zasady wskaźnik ten, jak również jego administrator, muszą zostać wpisani do rejestru prowadzonego przez ESMA  (European Securities and Markets Authority) lub spełniać szczegółowe wymagania określone w Rozporządzeniu BMR, gwarantujące uznanie wskaźnika lub administratora pochodzącego spoza UE.

Administrator danego wskaźnika referencyjnego odpowiada w szczególności za:
a.     zarządzanie mechanizmami wyznaczania wskaźnika referencyjnego,
b.     gromadzenie, analizę lub przetwarzanie danych wejściowych na potrzeby wyznaczenia wskaźnika referencyjnego, oraz
c.     wyznaczenie wskaźnika referencyjnego poprzez zastosowanie wzoru lub innej metody obliczania, lub poprzez ocenę przekazanych w tym celu danych wejściowych.

Metoda wyznaczania wskaźnika musi być:
i)      rzetelna i wiarygodna;
ii)     oparta na jasnych zasadach, określających sposób i okoliczności korzystania ze swobody uznania przy wyznaczaniu danego wskaźnika referencyjnego;
iii)    rygorystyczna, stabilna i podlegająca walidacji danych, w tym – w stosownych przypadkach – weryfikacji historycznej na podstawie dostępnych danych dotyczących transakcji;
iv)   trwała i zapewniająca obliczenie wskaźnika referencyjnego z uwzględnieniem możliwie najszerszego zakresu okoliczności bez naruszenia jej rzetelności;
v)    możliwa do zidentyfikowania i zweryfikowania.

Administrator sprawuje kontrolę nad opracowaniem wskaźnika referencyjnego oraz metodą jego opracowywania, a także w sposób przejrzysty nim administruje. Administrator publikuje lub udostępnia w szczególności informacje dotyczące:
i)      kluczowych elementów metody, jaką stosuje do wyznaczania każdego opracowywanego i publikowanego wskaźnika referencyjnego;
ii)     wewnętrznego przeglądu i zatwierdzania danej metody, a także częstotliwość dokonywania takiego przeglądu;
iii)    procedury konsultacji w sprawie każdej proponowanej istotnej zmiany w stosowanej przez niego metodzie oraz uzasadnienia takiej zmiany.
 

Każdy administrator zobowiązany jest również do zarządzania ryzykiem wystąpienia konfliktu interesów podczas opracowywania wskaźnika.

 

Show content of Na jakich wskaźnikach referencyjnych stóp procentowych oparte są produkty hipoteczne oprocentowane stopą zmienną w Deutsche Bank Polska S.A.?

Wskaźniki referencyjne stóp procentowych, na których oparte jest oprocentowanie zmienne produktów hipotecznych w Deutsche Bank Polska S.A. to: EURIBOR, LIBOR*, SARON oraz WIBOR.

Nazwa wskaźnika Typ wskaźnika Administrator wskaźnika Strona internetowa administratora wskaźnika Link do witryny określającej metodę obliczania wskaźnika Waluta kredytu/pożyczki, której dotyczy wskaźnik
WIBOR wskaźnik stopy procentowej GPW Benchmark S.A www.gpwbenchmark.pl https://gpwbenchmark.pl/
dokumentacja
PLN
LIBOR wskaźnik stopy procentowej ICE Benchmark Administration (IBA) www.theice.com/iba https://www.theice.com/
iba/libor#methodology
CHF*, USD, GBP
EURIBOR wskaźnik stopy procentowej European Money Markets Institute (EMMI) www.emmi-benchmarks.eu https://www.emmi-benchmarks.eu/
euribor-org/about-euribor.html
EUR
SARON SIX Financial Information AG https://www.six-group.com/en/home.html  https://www.six-group.com/en/products-services/the-swiss-stock-exchange/market-data/indices/swiss-reference-rates.html  CHF*

*31 grudnia 2021 r. po raz ostatni została opublikowana stawka LIBOR CHF 3M, od 1 stycznia 2022 r. została ona zastąpiona stawką SARON 3M Compound powiększoną o korektę w wysokości +0,0031 (wskazana korekta nie dotyczy umów zawartych po 1 stycznia 2018 r. zawierających tzw. klauzule awaryjne lub przewalutowanych na CHF po 1 stycznia 2022 r. – w przypadku tych umów w miejscu LIBOR-u CHF 3M pojawi się stawka SARON 3M Compound).

Show content of Jak zmienia się wysokość wskaźnika referencyjnego?

Wskaźnik referencyjny kwotowany jest w dniach jego publikacji. Kwotowanie wskaźnika następuje zgodnie z ustaloną przez administratora metodą jego wyznaczania.

Poniżej przedstawiamy wykresy zmian wysokości wskaźników referencyjnych w ciągu ostatnich kilkunastu lat.

LIBOR CHF 3M

LIBOR-CHF-3M

EURIBOR 3M

EURIBOR-3M

WIBOR 3M

WIBOR-3M

LIBOR USD 3M

LIBOR-USD-3M

LIBOR GBP 3M

LIBOR-GBP-3M

SARON 3M Compound

SARON_3M

W odniesieniu do produktów hipotecznych zmiana wysokości wskaźnika następuje w dacie określonej w dokumentacji kredytowej.

Show content of Jaki wpływ ma wysokość wskaźnika referencyjnego stopy procentowej na moje zobowiązanie w Deutsche Bank Polska S.A.?

W przypadku kredytów/pożyczek opartych na zmiennej stopie procentowej, wysokość oprocentowania stanowi sumę wartości wskaźnika referencyjnego (aktualizowanego w okresach wskazanych w umowie kredytu/pożyczki) oraz marży Banku.

Zmiana wysokości wskaźnika referencyjnego ma wpływ na wysokość oprocentowania, a co za tym idzie na ratę kredytu/pożyczki oraz harmonogram spłaty.

W zależności od sposobu spłaty kredytu/pożyczki, zmiana wysokości wskaźnika referencyjnego
(i wysokości oprocentowania) spowoduje:

  • w przypadku rat równych (zwanych annuitetowymi):
    • skrócenie okresu spłaty przy braku zmiany wysokości raty kapitałowo-odsetkowej, jeśli wartość wskaźnika referencyjnego w dniu zmiany oprocentowania będzie niższa w stosunku do obowiązującej przed zmianą;
    • wydłużenie okresu spłaty do określonego w umowie, a w przypadku gdy obecna data spłaty jest lub na skutek w/w wydłużenia będzie tożsama z datą wynikającą z umowy – zwiększenie wysokości raty kapitałowo-odsetkowej, jeśli wartość wskaźnika referencyjnego w dniu zmiany oprocentowania będzie wyższa w stosunku do obowiązującej przed zmianą.

  • w przypadku rat malejących:
    • dostosowanie wysokości raty kapitałowo-odsetkowej do zmiany oprocentowania – kwota kapitału i okres kredytowania pozostaną na niezmienionym poziomie, natomiast zmieni się część odsetkowa raty, tj. w zależności, czy wartość wskaźnika referencyjnego i oprocentowania wzrośnie lub zmaleje, rata kredytu/pożyczki odpowiednio zwiększy się lub zmniejszy.

Wysokość wskaźnika referencyjnego jest wartością ustalaną przez administratora według niezależnie opracowanej przez administratora metody i jej wysokość nie jest określona na cały okres kredytowania, co oznacza, że wysokość oprocentowania kredytu / pożyczki może wzrosnąć lub obniżyć się przy każdej kolejnej zmianie wysokości wskaźnika referencyjnego.

Zmiana wysokości oprocentowania kredytu/pożyczki oznacza również zmianę całkowitego kosztu kredytu. Im dłuższy okres kredytowania i im więcej zmian wysokości oprocentowania w tymże okresie, tym większa może być potencjalna różnica kosztu kredytu/pożyczki w stosunku do kosztu określonego w oparciu o pierwotną kalkulację.

 

Show content of Jakie ryzyka związane są ze wskaźnikiem referencyjnym?

Poza ryzykiem zmiany wysokości wskaźnika referencyjnego w trakcie jego publikowania przez administratora i wpływu takiej zmiany na wysokość oprocentowania kredytu/pożyczki, stosowanie wskaźnika referencyjnego wiąże się również z innymi zdarzeniami i ryzykami, takimi jak na przykład:

  • zmiana metody opracowywania wskaźnika,
  • okresowe wstrzymanie lub trwałe zaprzestanie opracowywania wskaźnika przez administratora,
  • cofnięcie zgody organu nadzoru na opracowywanie wskaźnika referencyjnego przez administratora,
  • zmiana parametrów rynkowych, na których opiera się metoda wyznaczania wskaźnika,
  • wprowadzenie przez organy nadzoru regulacji, na mocy których wyznaczony zostanie wskaźnik alternatywny,
  • konieczność zastosowania wskaźnika alternatywnego z odpowiednią korektą (wskaźnik alternatywny w chwili zastąpienia dotychczas stosowanego wskaźnika referencyjnego może być na innym poziomie),

Każde z ww. zdarzeń może mieć wpływ na wartość wskaźnika referencyjnego, a tym samym wysokość oprocentowania kredytu / pożyczki.

W przypadku zaistnienia przesłanek związanych z trwałym / tymczasowym zaprzestaniem publikacji wskaźnika, Bank może:
1)    zastosować szczególne zapisy umowy kredytu /pożyczki i mających do nich zastosowanie regulaminów, regulujące zasady działania w takich przypadkach;
2)    zastosować wskaźnik alternatywny wskazany przez odpowiedni organ działający zgodnie z przepisami Rozporządzenia BMR, jeżeli dotychczasowy wskaźnik nie jest już trwale publikowany, a zostanie wskazany jego wskaźnik alternatywny mający bezpośrednie zastosowanie z mocy przepisów prawa;  
3)    wyznaczyć wskaźnik alternatywny zgodnie z przepisami Rozporządzenia BMR i w sposób zgodny z przepisami prawa lub zastosować inną prawnie dopuszczalną metodę ustalenia  wysokości oprocentowania.

Show content of Zaprzestanie opracowywania wskaźników referencyjnych

5 marca 2021 r. FCA (Financial Conduct Authority – brytyjski organ nadzoru finansowego) opublikował komunikat dotyczący zakończenia opracowywania wybranych wskaźników referencyjnych. Bardziej szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej:

Komunikat dla Klientów w sprawie przyszłego zaprzestania opracowywania i publikacji wskaźników referencyjnych z rodziny LIBOR

Show content of Informacja w sprawie wycofania LIBOR

Wskaźnik SARON 3M Compound – zamiennik za LIBOR CHF od 1 stycznia 2022 r.

Po wydanej 5 marca 2021 decyzji FCA w sprawie zakończenia opracowywania niektórych wskaźników z rodziny LIBOR, w tym LIBOR CHF3M Komisja Europejska rozpoczęła prace w celu wyznaczenia zamiennika dla wskaźnika referencyjnego LIBOR CHF.

14 października 2021 r., po przeprowadzonych uprzednio konsultacjach, Komisja Europejska wydała Rozporządzenie wykonawcze w sprawie wyznaczenia ustawowego zamiennika dla niektórych terminów zapadalności stopy LIBOR dla franka szwajcarskiego (CHF LIBOR).

Treść rozporządzenia dostępna jest na stronie:

Jako zamiennik dla znikającego wskaźnika LIBOR CHF 3M, wskazany został wskaźnik SARON 3months Compound (3-miesięczna stopa składana SARON; dalej: SAR3MC) ze stałą korektą* (spreadem korygującym) wynoszącą +0,0031.

SARON (Swiss Average Rate Overnight) jest wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej overnight franka szwajcarskiego (CHF). Administratorem wskaźnika SARON jest SIX Financial Information AG z siedzibą w Zurichu.

Wskaźnik referencyjny SARON 3M Compound to 3-miesięczna stopa składana SARON, która może być wykorzystywana jako wskaźnik referencyjny zgodnie z Rozporządzeniem BMR**.

W celu uwzględnienia różnic w wartościach wskaźnika LIBOR CHF i SARON Compound został wyliczony spread korygujący*, który odnosi się do okresu 5 lat poprzedzających publikację przez FCA stanowiska dotyczącego zaprzestania publikacji stawki LIBOR.

Spread korygujący* jest wartością stałą, dla wskaźnika SAR3MC wynosi +0,0031 i doliczany jest do tej stawki, która będzie każdorazowo przyjęta do ustalenia oprocentowania w kolejnych okresach.

Wyznaczony przez Komisję Europejską zamiennik z mocy prawa zastąpi wszystkie odniesienia do LIBOR CHF 3M w dokumentacji umownej dotyczącej m.in. kredytów/pożyczek udzielonych w CHF, do których zastosowanie miała dotychczas stawka referencyjna LIBOR CHF 3M. Zmiana ta nie wymaga zawarcia aneksu do istniejącej Umowy Kredytu/ Pożyczki zabezpieczonego/-ej hipoteką.

Więcej informacji na temat wskaźnika SARON 3months Compound, w tym w szczególności dane dotyczące kwotowań można znaleźć na stronie administratora pod poniższym linkiem:
https://www.six-group.com/exchanges/indices/data_centre/swiss_reference_rates/compound_rates_en.html   

Poniżej prezentujemy wykres porównujący wartości SARON 3M Compound (SAR3MC) z korektą +0,0031 i LIBOR CHF 3M od początku 2018 r.

SAR3MCvsLIBOR_CHF_3M

*wskazana korekta nie dotyczy umów zawartych po 1 stycznia 2018 r. zawierających tzw. klauzule awaryjne lub przewalutowanych na CHF po 1 stycznia 2022 r.– w przypadku tych umów w miejscu LIBOR-u CHF 3M pojawi się stawka SARON 3M Compound.

**Pełna nazwa rozporządzenia: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014.

Show content of Wskaźnik referencyjny LIBOR GBP od 1 stycznia 2022 r. opracowywany w oparciu o metodę syntetyczną

Wskaźnik referencyjny LIBOR GBP jest opracowywany przez administratora wskaźnika – ICE Benchmark Administration Limited (IBA), który podlega brytyjskiemu organowi nadzoru Financial Conduct Authority (FCA).

5 marca 2021 r. FCA opublikował stanowisko, zgodnie z którym część ze wskaźników z grupy LIBOR przestanie być kwotowana od dnia 1 stycznia 2022 r.

W stosunku do części wskaźników LIBOR (w tym w przypadku wskaźnika LIBOR GBP 3M, który jest stosowany do ustalenia wysokości oprocentowania w umowach zawartych z Deutsche Bank Polska S.A. z klientami detalicznymi), FCA poinformował również, że na mocy przysługujących mu uprawnień zobowiąże administratora wskaźnika do dalszego opracowywania wskaźnika. Administrator zobowiązany będzie do opracowywania wskaźnika LIBOR GBP 3M z zastosowaniem zaakceptowanej przez FCA tzw. metody syntetycznej. Zobowiązanie do publikacji wskaźnika z zastosowaniem metody syntetycznej będzie obowiązywało do końca 2022 r., przy czym FCA posiada uprawnienie do wydłużenia tego okresu i zobligowania administratora do dłuższej publikacji.

Wskazana przez FCA metoda syntetyczna dla wskaźnika LIBOR GBP 3M zakłada, iż wyznaczany będzie on jako suma wskaźnika ICE 3M SONIA (ICE 3-month Term SONIA Reference Rate), którego administratorem jest również IBA, oraz stałej korekty +0,1193.

Więcej informacji na temat wskaźników referencyjnych, w tym na temat wskaźnika referencyjnego LIBOR GBP 3M opracowywanego metodą syntetyczną dostępne jest na stronach internetowych:

Powyższe informacje zostały sporządzone według stanu na 4 stycznia 2022 r. i są aktualne na dzień ich sporządzenia.

Informacje dotyczące wskaźników referencyjnych mogą ulec zmianie i nie stanowią porady prawnej. Szczegółowe informacje dotyczące danego wskaźnika referencyjnego są dostępne na stronie internetowej administratora tego wskaźnika.